Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda yazmak gerekir, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır zira kalabalık ortamlarda hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama temiz gelir elbette bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter çoğu zaman burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, bu yüzden kabaca üçe bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı ışık ile sessiz bir ortam seçilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif notayı, beş ise damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık notlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar erken belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı ise aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ama aromalar daha geç açılır hem de bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama şiddetini azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde güçlü tat ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki bekleme süresi yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan gelir: dildeki his ile burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı çok geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net verir ayrıca nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş ise ince tonları siler. Güç dilde zayıf ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler için önce burundan algılanan notalara bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek aralarında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu içecekler dili uyuşturur hem de tat hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan hemen sonra baharatlı tonlar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao tonunu çabucak gösterip sona erer çünkü geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, ama güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir fikir vermez yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar defalarca yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, puro adı ile puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında şaşırtıcı sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan çok sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü sedir kokusu gibi bir kayıt tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin taşıyabilir mesela sert bir duman sönük bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar üstelik ağır bir duman notasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet verebilir tersi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde yoğunluk ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda çubuk çabuk yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hızını etkileyen başka bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür değerlendirme anı seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı bozar oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava veya koku çıkar. Tadımı her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar fazla sertse yanış yapısı şaşar.